Je werkdag is voorbij. Waarom blijft je hoofd doorgaan?

Je werkdag is voorbij. Waarom blijft je hoofd doorgaan?

Je laptop is dicht. Je bent thuis. Maar ondertussen ben je nog bezig met dat gesprek van vanmiddag. Heb je duidelijk genoeg gezegd wat je bedoelde? Morgen moet je die collega nog bellen. En dat voorstel, daar moet ook iets mee.

Tijdens het koken groeit het lijstje verder.

Toch nog even je mail checken. Dan weet je tenminste wat er speelt en wachten er morgenochtend niet nóg meer berichten op je. Eén bericht vraagt om een antwoord. Een ander roept een vraag op. Voor je het weet, ben je weer aan het werk.

Je werkdag was afgelopen. Alleen je hoofd had dat nog niet begrepen.

Nog even, dan heb ik rust

In die gedachte zit iets herkenbaars. Als je dit ene ding afmaakt, kun je ontspannen. Maar zodra het klaar is, dient het volgende zich aan. Er is altijd nog een mail, een losse eindje of iets waarop je alvast kunt vooruitlopen.

Wanneer is het genoeg voor vandaag?

Als dat moment afhangt van een lege inbox en een afgeronde takenlijst, kan het lang op zich laten wachten. Zeker wanneer er meer werk binnenkomt dan er in je werkdag past.

Onderzoek naar mentaal afstand nemen van werk laat zien dat beter kunnen loskomen samenhangt met minder uitputting, beter slapen en meer welzijn. Dat betekent niet dat iedere gedachte aan je werk schadelijk is. Het gaat vooral om de ruimte om er ook werkelijk even van los te komen.

Wie helpt je om te stoppen?

Daar hebben organisaties ook een rol in.

Volkswagen voerde in Duitsland al in 2011 een opvallende maatregel in. Voor een deel van de medewerkers stopte de doorgifte van e-mails naar hun BlackBerry een halfuur na het einde van hun dienst. Een halfuur voor de volgende dienst begon die weer. De maatregel gold voor een specifieke groep, niet voor alle medewerkers.

Wat mij daarin aanspreekt, is dat de grens door de organisatie werd ondersteund. Je hoefde niet iedere avond opnieuw te besluiten of je toch zou kijken.

Ook werkcultuur doet ertoe. De officiële Zweedse informatie over werken benadrukt bijvoorbeeld het belang van herstel en een leven buiten het werk. Dat betekent niet dat iedereen in Zweden op dezelfde tijd stopt, maar het laat wel zien welke waarde je als samenleving aan vrije tijd kunt geven.

Hoe is dat bij jou? Kun je stoppen zonder je te verantwoorden? Of voelt op tijd weggaan alsof je minder betrokken bent?

Een mail versturen is ook een boodschap

We spreken lang niet altijd uit wat we van elkaar verwachten. Een leidinggevende stuurt ’s avonds een mail omdat dat voor diegene handig is. De ontvanger denkt: blijkbaar moet ik nu reageren.

Zo ontstaat druk, ook als niemand die bewust bedoelde.

Daarom helpt het om concrete afspraken te maken. Wanneer verwachten we antwoord? Wat is werkelijk dringend? En hoe bereiken we elkaar bij een uitzondering?

Eurofound onderzocht bedrijven in vier Europese landen. Medewerkers bij organisaties met afspraken over onbereikbaarheid rapporteerden gemiddeld een betere werk-privébalans. Het onderzoek benadrukt ook dat afspraken alleen onvoldoende zijn: de hoeveelheid werk en het gedrag van leidinggevenden moeten erbij passen.

Een klein einde aan je werkdag

Probeer vandaag eens vijf minuten te nemen voordat je afsluit. Schrijf op wat nog door je hoofd gaat. Noteer bij de belangrijkste taak wat je volgende stap is en wanneer je die oppakt.

Daarmee geef je jezelf een plek om morgen verder te gaan.

Dat is ook het thema dat ik met de Reset Room wil verkennen: ruimte maken om stil te staan bij wat je bezighoudt, voordat je alweer verdergaat.

Wat houdt jouw werkdag open: het werk dat nog ligt, de verwachtingen van anderen, of de verwachtingen die je aan jezelf stelt?